Chełm to trzeci pod względem liczby mieszkańców, po Lublinie i Zamościu, ośrodek miejski w województwie lubelskim. Miasto położone na ścianie wschodniej, nieopodal granicy z Ukrainą, ma wiele do zaoferowania zarówno miłośnikom historii, architektury, jak i rodzinom chcącym spędzić ciekawy czas z dziećmi. Poznaj 10 naszym zdaniem, najciekawszych miejsc i atrakcji turystycznych, które warto zobaczyć zwiedzając Chełm!
Spis treści:
- Chełm – podstawowe informacje
- Podziemia kredowe
- Góra Chełmska
- Zabytki sakralne
- Plac Łuczkowskiego
- Kamienice pożydowskie
- Muzeum Ziemi Chełmskiej
- Tropem Misia Chełmisia
- Chełmski Park Wodny
- Ścieżki i trasy rowerowe
- Osiedle Dyrekcja
- Bonus – co jeszcze warto zobaczyć w Chełmie?
- Przydatne informacje
Chełm – podstawowe informacje
Chełm to miasto na prawach powiatu w województwie lubelskim, położone we wschodniej części Polski, około 25 km od granicy z Ukrainą. Miasto ma za sobą ponad 1000 lat historii, a jego położenie na pograniczu sprawiło, że przez wieki spotykały się tutaj różne kultury, religie i tradycje.
Chełm nie jest tak popularnym kierunkiem turystycznym jak Lublin, Zamość czy Kazimierz Dolny, ale właśnie to może być jego zaletą. Najważniejsze atrakcje znajdują się stosunkowo blisko siebie, dlatego sporą część miasta można zwiedzić podczas jednodniowej wycieczki.
Współczesny Chełm warto poznawać przede wszystkim przez pryzmat jego wielokulturowej historii. Ślady dawnej obecności Polaków, Rusinów i Żydów znajdziemy zarówno w architekturze sakralnej, jak i na ulicach starego miasta.
Podziemia kredowe, w których spotkasz Ducha Bielucha!
Chełmskie Podziemia Kredowe to najbardziej charakterystyczna atrakcja Chełma i jedna z największych osobliwości turystycznych miasta. Pod centrum Chełma znajduje się system dawnych wyrobisk, powstałych w wyniku wielowiekowego wydobywania kredy.
Trasa turystyczna ma około 2 km i jest udostępniana zwiedzającym z przewodnikiem. Spacer podziemnym labiryntem pozwala zobaczyć dawne komory i korytarze oraz ekspozycje związane z historią wydobycia kredy i dziejami miasta.
Z Podziemiami związana jest jedna z najbardziej znanych chełmskich legend. Według opowieści pod miastem mieszka Duch Bieluch – biały niedźwiedź, który pilnuje ukrytych skarbów. Niedźwiedź znajduje się również w herbie Chełma.
Wybierając się na zwiedzanie podziemi, warto zabrać cieplejszą bluzę, również latem. Pod ziemią panuje bowiem znacznie niższa temperatura niż na powierzchni. Podziemia są atrakcją biletowaną, a aktualne godziny zwiedzania i ceny biletów najlepiej sprawdzić przed wizytą na oficjalnej stronie obiektu.
Góra Chełmska i Bazylika Narodzenia NMP
Góra Chełmska, nazywana także Górą Zamkową lub Wysoką Górką, jest jednym z najważniejszych punktów na turystycznej mapie miasta. To właśnie tutaj ponad 1000 lat temu znajdował się gród obronny, a później zamek książęcy.
Najważniejszym obiektem na wzgórzu jest późnobarokowa Bazylika Narodzenia Najświętszej Maryi Panny, której charakterystyczną sylwetkę można zobaczyć z wielu miejsc w Chełmie. W pobliżu znajdują się także m.in. dzwonnica, Pałac Biskupów Unickich, dawny klasztor bazylianów oraz Brama Uściługska.
Ciekawym punktem jest wieża dzwonnicy, z której można podziwiać panoramę miasta. Góra Chełmska stanowi więc nie tylko skupisko zabytków, ale także dobry punkt widokowy.
KLIKNIJ I ZOBACZ NASZĄ OFERTĘ NOCLEGÓW DLA GOŚCI INDYWIDUALNYCH I GRUPOWYCH!
Zabytki sakralne Chełma
Chełmskie zabytki sakralne pokazują wielokulturową historię miasta lepiej niż większość innych atrakcji. Znajdziemy tu zarówno kościoły katolickie, jak i cerkwie oraz obiekty związane z tradycją unicką.
Poza wspomnianą już bazyliką szczególnie warte uwagi są:
- Cerkiew św. Jana Teologa – prawosławna świątynia wyróżniająca się charakterystyczną architekturą i wystrojem,
- Kościół pw. Rozesłania Świętych Apostołów – barokowa świątynia wybudowana w latach 1753–1763, uznawana za jeden z najcenniejszych zabytków Chełma,
- Sanktuarium św. Antoniego z Padwy i dawny klasztor Reformatów – kolejny ważny element historycznej zabudowy miasta.
Plac Łuczkowskiego
Plac Doktora Edwarda Łuczkowskiego jest naturalnym centrum chełmskiej starówki i dobrym miejscem do rozpoczęcia zwiedzania miasta. Niegdyś funkcjonował tutaj targ żydowski, po którym pozostał charakterystyczny drewniany kiosk.
Inne ciekawe obiekty znajdujące się na placu i w jego najbliższej okolicy to pozostałości Bramy Lubelskiej, średniowieczna studnia, Pomnik Poległych za Ojczyznę, dawny konsystorz prawosławny oraz zabytkowe kamienice.
Plac Łuczkowskiego nadal pełni funkcję miejskiego centrum wydarzeń. W 2026 roku odbywały się tutaj m.in. wydarzenia związane z Festiwalem XX-lecia Międzywojennego i Retro Fest.
Plac jest również dobrym punktem wypadowym do dalszego spaceru w kierunku Góry Chełmskiej.
Kamienice i zabytki pożydowskie
Dziedzictwo żydowskie jest jednym z najważniejszych elementów historii Chełma, a jego ślady można znaleźć przede wszystkim w zabudowie historycznego centrum.
Warto zwrócić uwagę na pożydowskie kamienice, których szczególnie dużo zachowało się przy ulicy Lubelskiej. Ciekawostką są znajdujące się przy niektórych budynkach kuczki, czyli konstrukcje związane ze świętem Sukkot. Jedna z najlepiej zachowanych znajduje się przy kamienicy przy ul. Reformackiej 23A.
Warto również wspomnieć o dawnej synagodze oraz cmentarzu żydowskim. Miasto przygotowało Trasę Kultury Żydowskiej, która pozwala połączyć te miejsca w jeden spacer i lepiej poznać historię społeczności żydowskiej Chełma.
Muzeum Ziemi Chełmskiej
Muzeum Ziemi Chełmskiej im. Wiktora Ambroziewicza pozwala poznać historię, kulturę, przyrodę i sztukę regionu. Zbiory obejmują m.in. archeologię, historię, etnografię, przyrodę oraz sztukę.
Na szczególną uwagę zasługuje Galeria 72, prezentująca sztukę współczesną polskich i zagranicznych artystów. W kolekcji znajdują się m.in. grafiki, instalacje i prace z zakresu sztuki współczesnej.
Wizyta w muzeum jest dobrym uzupełnieniem spaceru po Chełmie. Pozwala lepiej zrozumieć historię miasta i regionu, której ślady wcześniej zobaczymy na ulicach i w zabytkowych budynkach. Oficjalny serwis turystyczny miasta nadal wymienia muzeum wśród głównych atrakcji Chełma.
Tropem Misia Chełmisia
Tropem Misia Chełmisia to miejska gra terenowa, podczas której uczestnicy szukają 27 brązowych figurek niedźwiedzi rozmieszczonych w 24 miejscach Chełma. Każdy miś ma własną historię i swoją lokalizację na mapie.
To propozycja szczególnie ciekawa dla rodzin z dziećmi. Zamiast tradycyjnego zwiedzania można zamienić spacer po mieście w poszukiwanie kolejnych figurek i poznawanie związanych z nimi historii.
Przejście całej gry zajmuje około 3 godzin, ale nie ma jednej wyznaczonej trasy. Uczestnicy sami wybierają kolejność odwiedzania poszczególnych punktów.
Chełmski Park Wodny
Chełmski Park Wodny to dobra atrakcja dla rodzin z dziećmi oraz osób szukających aktywnego wypoczynku. Znajdują się tu m.in. baseny, zjeżdżalnie, wanny SPA, mała sauna, saunarium, tężnia, kręgielnia i squash.
Park Wodny sprawdzi się szczególnie wtedy, gdy pogoda nie sprzyja zwiedzaniu miasta. Można tu spędzić zarówno godzinę, jak i większą część dnia.
W 2026 roku ceny za strefę sportu i rekreacji zaczynają się od 35 zł za 70 minut dla osoby dorosłej w dni powszednie. Bilet 120-minutowy kosztuje 45 zł, a całodniowy 75 zł. W weekendy i święta ceny są nieco wyższe.
Rowerem przez Chełm – ścieżki i trasy rowerowe
Chełm i jego okolice można zwiedzać również na rowerze, korzystając z kilku tras o różnej długości i charakterze. To dobry sposób na połączenie aktywnego wypoczynku ze zwiedzaniem miasta i jego okolic.
Jedną z ciekawszych propozycji są „Południowe panoramy Chełma”, czyli licząca 30,2 km pętla prowadząca przez Pagóry Chełmskie. Miłośnicy przyrody mogą wybrać „Uroki Sobowickie” – 27-kilometrową trasę prowadzącą przez rezerwaty Wolwinów i Torfowisko Sobowice.
Dostępne są również krótsze trasy, m.in. 3,5-kilometrowy Bulwar nad Uherką oraz około 6-kilometrowy fragment Green Velo przebiegający przez Chełm.
Osiedle Dyrekcja
Osiedle Dyrekcja jest jednym z najciekawszych przykładów przedwojennej architektury mieszkaniowej w Chełmie. Zostało zaprojektowane jako osiedle typu „miasto-ogród” dla pracowników kolei i powstawało w okresie międzywojennym.
Osiedle wyróżnia się spójną zabudową, charakterystycznymi dachami oraz detalami architektonicznymi. Szczególnie interesujący jest monumentalny Gmach Dyrekcji, od którego można rozpocząć spacer po tej części miasta.
Obecnie po Osiedlu Dyrekcja prowadzi oznakowana ścieżka spacerowa, pozwalająca lepiej poznać jego historię i architekturę. Całe osiedle jest wpisane do rejestru zabytków, a w 2028 roku przypada jego 100-lecie.
Bonus – co jeszcze warto zobaczyć w Chełmie?
Jeżeli masz w Chełmie więcej niż jeden dzień, warto skorzystać z dodatkowych tras przygotowanych dla turystów i wybrać się poza ścisłe centrum.
Dobrym pomysłem jest Trasa Architektonicznych Zabytków Chełma, która pozwala poznać różne okresy w historii miejskiej architektury. Miłośnicy przyrody mogą natomiast wybrać się w okolice rezerwatów Wolwinów i Torfowisko Sobowice albo nad Zalew Żółtańce, który znajduje się na trasie „Uroki Sobowickie”.
Przydatne informacje
Czas dojazdu z klubu Niebieskie Migdały: 35-40 minut
Orientacyjny czas zwiedzania: 5 godzin
Wstęp płatny: Nie
Atrakcje dla rodzin z dziećmi: Tak





0 komentarzy